Metodyka zajęć terapeutycznych

K2A_W04 ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę na temat subdyscyplin i specja­lizacji pedagogiki, obejmującą terminologię, teorię i metodykę

K2A_W09 ma pogłębioną i rozszerzoną wiedzę na temat kluczowych biologicznych, psycholo­gicznych, społecznych, filozoficznych podstaw kształcenia, wychowania i innych procesów edukacyjnych; rozumie istotę funkcjonalności i dysfunkcjonalności, harmonii i dysharmonii, normy i patologii

K2A_W11 ma pogłębioną wiedzę o strukturze i funkcjach systemu edukacji w Polsce i wybranych krajach oraz o uczestnikach działalności edukacyjnej, wy­chowawczej, opiekuńczej, kulturalnej, pomocowej i terapeutycznej, w tym zna zasady tworzenia i rozwoju różnych form przedsiębiorczości

K2A_W13 posiada pogłębioną wiedzę w wybranym zakresie studiów

K2A_U02 potrafi wykorzystywać i integrować posiadaną wiedzę z zakresu peda­gogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizy złożonych i nietypowych proble­mów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych, po­mocowych i terapeutycznych, a także diagnozowania i innowacyjnego projektowania działań praktycznych

K2A_U10 potrafi wybrać i zastosować właściwy dla danej działalności pedagogicz­nej sposób postępowania, potrafi dobierać środki i metody pracy w celu efektywnego wykonania pojawiających się zadań zawodowych

K2A_U13 posiada pogłębione umiejętności w wybranym zakresie studiów

K2A_K03 docenia znaczenie nauk pedagogicznych w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych, w tym dla rozwoju jednostki i prawid­łowych więzi w środowiskach społecznych, ma pozytywne nastawienie do nabywania wiedzy z zakresu studiowanej dyscypliny naukowej i bu­dowania warsztatu pracy pedagoga; zasięga opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu

K2A_K04 utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi w prakty­ce pedagogicznej, odznacza się rozwagą, dojrzałością i zaangażowaniem w projektowaniu, planowaniu i realizowaniu działań na rzecz środowiska społecznego i interesu publicznego

K2A_K07 jest wrażliwy na problemy edukacyjne, gotowy do komunikowania się i współpracy z otoczeniem, w tym z osobami niebędącymi specjalistami w danej dziedzinie, oraz do aktywnego uczestnictwa w grupach i organi­zacjach realizujących działania pedagogiczne

K2A_K08 posiada pogłębione kompetencje społeczne w wybranym zakresie studiów

Tematyka wykładów

Wprowadzenie, prezentacja sylabusa przedmiotu podanie literatury, omówienie tematyki zajęć, formy zaliczenia przedmiotu.

Zajęcia terapeutyczne , cele, rodzaje, przebieg, odbiorcy.

Cechy , wiedza i umiejętności terapeuty.

Współpraca z rodzicami.

Etyka w terapii.

Tematyka ćwiczeń

Warsztat terapeuty:

- cechy, predyspozycje, umiejętności terapeuty,

- metody, techniki pracy z dziećmi wymagającymi uczestnictwa w zajęciach

terapeutycznych

Warunki pracy z dzieckiem i rodzicem. Organizacja pomieszczenia terapeutycznego, etapy pracy.

Akty prawne dotyczące prowadzenia zajęć terapeutycznych. (Udzielanie i organizacja pomocy psychologiczno pedagogicznej w przedszkolu, szkole…

Literatura podstawowa

Borowska Kociemba A. Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne. Karty pracy dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Część 1 i 2

Franczyk A, Krajewska K, ( 2019) Skarbiec Nauczyciela- terapeuty. Kraków Impuls

Kaja B., Zarys terapii dziecka, Bydgoszcz 2001,

Lukasek A, Delfinoterapia – terapia wspomagana obecnością delfina – na przykładzie delfinarium „Oskar” w Truskawcu w; Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze 2019; 581 (6): 3-13

Sawicka K. Socjoterapia, Wyd. CMPPP, Warszawa 1999,

Literatura uzupełniająca

Bac A, red, Terapia zajęciowa PZWL

Czajkowska, I., Herda, K. (1989). Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne w szkole. Warszawa: WSIP.

Konieczna Ewelina J. (2018) Arteterapia w teorii i praktyce

Molicka M, ( 2018) Bajkoterapia. Media Rodzina

Kendall P.C., Zaburzenia okresu adolescencji, GWP, Gdańsk 2004,

Student wie czym jest terapia pedagogiczna, zna jej cele i zasady. Wie jak stosować prawidłowe oddziaływania terapeutyczne.

Student zna etapy i zasady diagnozy pedagogicznej.

Student zna etapy rozwoju człowieka.

Student potrafi ocenić gotowość szkolną dziecka, wie jakie są rodzaje specyficznych trudności w uczeniu się.

Student zna i potrafi zastosować odpowiednie metody terapii pedagogicznej.

Student ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę na temat subdyscyplin i specja­lizacji pedagogiki, obejmującą terminologię, teorię i metodykę.

Student ma pogłębioną i rozszerzoną wiedzę na temat kluczowych biologicznych, psycholo­gicznych, społecznych, filozoficznych podstaw kształcenia, wychowania i innych procesów edukacyjnych; rozumie istotę funkcjonalności i dysfunkcjonalności, harmonii i dysharmonii, normy i patologii.

Student ma pogłębioną wiedzę o strukturze i funkcjach systemu edukacji w Polsce i wybranych krajach oraz o uczestnikach działalności edukacyjnej, wy­chowawczej, opiekuńczej, kulturalnej, pomocowej i terapeutycznej, w tym zna zasady tworzenia i rozwoju różnych form przedsiębiorczości.

Student posiada pogłębioną wiedzę w wybranym zakresie studiów.

Student potrafi wykorzystywać i integrować posiadaną wiedzę z zakresu peda­gogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizy złożonych i nietypowych proble­mów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych, po­mocowych i terapeutycznych, a także diagnozowania i innowacyjnego projektowania działań praktycznych.

Student potrafi wybrać i zastosować właściwy dla danej działalności pedagogicz­nej sposób postępowania, potrafi dobierać środki i metody pracy w celu efektywnego wykonania pojawiających się zadań zawodowych.

Student posiada pogłębione umiejętności w wybranym zakresie studiów.

Student docenia znaczenie nauk pedagogicznych w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych, w tym dla rozwoju jednostki i prawid­łowych więzi w środowiskach społecznych, ma pozytywne nastawienie do nabywania wiedzy z zakresu studiowanej dyscypliny naukowej i bu­dowania warsztatu pracy pedagoga; zasięga opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu.

Student utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi w prakty­ce pedagogicznej, odznacza się rozwagą, dojrzałością i zaangażowaniem w projektowaniu, planowaniu i realizowaniu działań na rzecz środowiska społecznego i interesu publicznego.

Student jest wrażliwy na problemy edukacyjne, gotowy do komunikowania się i współpracy z otoczeniem, w tym z osobami niebędącymi specjalistami w danej dziedzinie, oraz do aktywnego uczestnictwa w grupach i organi­zacjach realizujących działania pedagogiczne.

Student posiada pogłębione kompetencje społeczne w wybranym zakresie studiów.

Przedmiot ma za zadanie zapoznanie studentów z metodami pedagogicznymi wykorzystywanymi w pracy terapeutycznej z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Celem przedmiotu jest zdobycie wiedzy i rozwijanie umiejętności umożliwiających przygotowanie i prowadzenie zajęć z dziećmi w z wybranymi zaburzeniami rozwojowymi.

Tematyka zajęć:

Czym jest terapia i jej formy.

Czym jest terapia pedagogiczna.

Cele terapii pedagogicznej.

Zasady stosowane w terapii pedagogicznej.

Oddziaływania terapeutyczno-wychowawcze.

Efektywność prowadzonej terapii.

Diagnoza pedagogiczna i jej etapy.

Zasady diagnozy.

Teoria rozwoju psychospołecznego Eriksona.

Diagnoza sytuacji szkolnej dziecka.

Gotowość szkolna.

Dysleksja rozwojowa.

Rodzaje specyficznych trudności w uczeniu się.

Wybrane elementy terapii dysleksji rozwojowej.

Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne.

Zasady terapii dziecka ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się.

Wybrane metody terapii specyficznych trudności w uczeniu się:

- Metoda Dobrego Startu (na podstawie Metody Le Bon Depart)​

- Metoda Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne

- Techniki relaksacyjne

- Psychodrama

- Technika zamiany ról

- Techniki parateatralne

- Metoda Kepharta.

Zaburzenia w zachowaniu.

Wybrane elementy terapii zaburzeń.

Szkoła jako środowisko wychowawcze dziecka.

Diagnoza środowiska rodzinnego.

Wybrane metody i techniki terapii:

- Praca korekcyjno-kompensacyjna

- Program rozwijania świadomości fonologicznej

- Postępowanie korekcyjno-wychowawcze wobec dzieci leworęcznych

- Program rozwijający percepcje wzrokową

- Ćwiczenia w czytaniu i pisaniu

- Praca wyrównawcza

- Ćwiczenia ułatwiające naukę czytania i pisania

- Koncepcja reedukacji

- Metoda 18 struktur wyrazowych.

Nowatorskie metody nauki czytania i pisania.

Wybrane metody wspomagające terapię pedagogiczną.

Brzezińska, A.I., Apelt, K., Ziółkowska, B. (2019). Psychologia rozwoju człowieka, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.​

Skałbania, B., Lewandowska-Skiboń, T. (2022). Terapia pedagogiczna w teorii i działaniu, Impuls.​

Jerzak, M. (red.n.) (2016). Zaburzenia psychiczne i rozwojowe u dzieci a szkolna rzeczywistość, PWN.​

Oleszkowicz, A., Senejko, A. (2013). Psychologia dorastania, zmiany rozwojowe w dobie globalizacji, PWN.​

Deptuła, M. (2013). Odrzucenie rówieśnicze, profilaktyka i terapia, PWN. ​

Erikson, E.H. (2000). Dzieciństwo i społeczeństwo, Wydawnictwo Rebis.​

Erikson, E.H. (2004). Tożsamość a cykl życia, Wydawnictwo Helion.​

Sawicka, K., (2004). Socjoterapia, Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej.​

Kaja, B., (2001). Zarys terapii dziecka. Bydgoszcz.​

WIEDZA

W1-zna podstawowe pojęcia, teorie i założenia dotyczące pracy terapeutyczno-pedagogicznej.

W2-zna metody, formy i techniki pracy terapeutycznej stosowane w pracy z dziećmi z różnymi zaburzeniami rozwojowymi (m.in. ASD, niepełnosprawność intelektualna, zaburzenia emocjonalne i komunikacyjne).

W3-ma wiedzę o zasadach planowania i organizacji procesu terapeutyczno-edukacyjnego oraz o sposobach dostosowywania działań pedagogicznych do indywidualnych potrzeb i możliwości dziecka.

Umiejętności

U1-potrafi diagnozować potrzeby rozwojowe i edukacyjne dziecka z uwzględnieniem jego możliwości psychofizycznych.

U2-potrafi zaprojektować, przygotować i przeprowadzić zajęcia terapeutyczne z wykorzystaniem adekwatnych metod pedagogicznych.

U3-umie dobierać formy, techniki i narzędzia pracy terapeutycznej odpowiednie do rodzaju zaburzenia i poziomu funkcjonowania dziecka.

U4-potrafi dokonywać refleksji i oceny skuteczności własnych działań pedagogicznych oraz modyfikować program pracy w zależności od osiąganych efektów.

Kompetencje społeczne

K1-jest gotów do odpowiedzialnego pełnienia roli nauczyciela-terapeuty, z poszanowaniem godności, indywidualności i potrzeb każdego dziecka.

K2-wykazuje postawę empatyczną i refleksyjną wobec uczniów z niepełnosprawnościami i zaburzeniami rozwojowymi.

K3-docenia znaczenie współpracy z rodziną dziecka oraz specjalistami wspierającymi proces terapii.

K4-rozumie znaczenie doskonalenia zawodowego i ustawicznego uczenia się w kontekście zmieniających się potrzeb edukacyjnych i społecznych uczniów.

K2P_W04 ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę na temat subdyscyplin i specja­lizacji pedagogiki, obejmującą terminologię, teorię i metodykę niezbędną w działalności zawodowej

K2P_W09 ma pogłębioną i rozszerzoną wiedzę na temat kluczowych biologicznych, psycholo­gicznych, społecznych, filozoficznych podstaw kształcenia, wychowania i innych procesów edukacyjnych; rozumie istotę funkcjonalności i dysfunkcjonalności, harmonii i dysharmonii, normy i patologii

K2P_W11 ma pogłębioną wiedzę o strukturze i funkcjach systemu edukacji w Polsce i wybranych krajach oraz o uczestnikach działalności edukacyjnej, wy­chowawczej, opiekuńczej, kulturalnej, pomocowej i terapeutycznej, w tym zna zasady tworzenia i rozwoju różnych form przedsiębiorczości

K2P_U02 potrafi wykorzystywać i integrować posiadaną wiedzę z zakresu peda­gogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizy złożonych i nietypowych proble­mów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych, po­mocowych i terapeutycznych, a także diagnozowania i innowacyjnego projektowania działań praktycznych

K2P_U10 potrafi wybrać i zastosować właściwy dla danej działalności pedagogicz­nej sposób postępowania, potrafi dobierać środki i metody pracy w celu efektywnego wykonania pojawiających się zadań zawodowych

K2P_K03 docenia znaczenie nauk pedagogicznych w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych, w tym dla rozwoju jednostki i prawid­łowych więzi w grupach i środowiskach społecznych, ma pozytywne nastawienie do nabywania wiedzy ze studiowanego zakresu studiów i bu­dowania warsztatu pracy pedagoga; zasięga opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu

K2P_K04 utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi w prakty­ce pedagogicznej, odznacza się rozwagą, dojrzałością i zaangażowaniem w projektowaniu, planowaniu i realizowaniu działań na rzecz środowiska społecznego i interesu publicznego

K2P_K07 jest wrażliwy na problemy edukacyjne, gotowy do komunikowania się i współpracy z otoczeniem, w tym z osobami niebędącymi specjalistami w danej dziedzinie, oraz do aktywnego uczestnictwa w grupach i organi­zacjach realizujących zadania pedagogiczne

Zajęcia mają umożliwić studentom rozwijanie kompetencji w zakresie organizacji, realizacji i ewaluacji procesu terapeutycznego, tak aby potrafili oni samodzielnie przygotować, przeprowadzić i ocenić skuteczność zajęć wspierających rozwój dziecka

​Tematyka wykładów

1. Prezentacja sylabusa przedmiotu-pojęcia, systematyka, cele i zadania terapii zajęciowej

2. Charakterystyka wybranych metod pedagogicznych stosowanych w terapii zajęciowej

3. Metodyka stosowania wybranych technik terapii zajęciowej

4. Konstruowanie i organizacja procesu terapii zajęciowej

5. Dobór materiałów i organizacja miejsca pracy

6. Etyka postępowania w pracy terapeuty

7. Ćwiczenia praktyczne z wybranych metod terapii zajęciowej. Wizyta studyjna w Mazowieckim Centrum Neuropsychiatrii Józefów

Bac A, red, Terapia zajęciowa PZWL

M. Spitzer, (2016), Cyberchoroby, Wydawnictwo Dobra Literatura

Ł. Domańska, A. Borkowska, ( 2008) Podstawy neuropsychologii klinicznej, Wydawnictwo UMCS.

Borowska Kociemba A. Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne. Karty pracy dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Skałbania, B., Lewandowska-Skiboń, T. (2022). Terapia pedagogiczna w teorii i działaniu, Impuls.​

Sawicka, K., (2004). Socjoterapia, Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej.​

Hayes L., Bailey A., Ciarrochi J. (2025) W pułapce myśli. Dla nastolatków. Jak skutecznie poradzić sobie z depresją, stresem i lękiem. GWP Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Molicka M. (2022) Bajki terapeutyczne. Wydawca Media Rodzina

Jean Ayres A. (2023) Dziecko a integracja sensoryczna. Wydawnictwo: Harmonia

Radwańska A. (2018) Terapia pedagogiczna. Scenariusze zajęć. Poradnik dla terapeuty i nauczyciela. Wydawnictwo: Difin.