Elementy logopedii i terapii zaburzeń mowy

mgr Małgorzata Wielądek

mgr Hanna Lewandowska

malgorzata.wieladek@wsge.edu.pl

hanna.lewandowska@wsge.edu.pl

Celem przedmiotu jest nabycie poszerzonej wiedzy, umiejętności i odpowiednich postaw z zakresu zaburzeń rozwoju mowy. Zdobycie wiedzy teoretycznej z zakresu budowy i funkcjonowania narządu mowy i słuchu, etapów rozwoju mowy dziecka, poznanie istoty, przyczyn i objawów zaburzeń mowy, poznanie podstawowej terminologii logopedycznej. Nabycie praktycznych umiejętności z zakresu fonetyki artykulacyjnej oraz postępowania terapeutycznego w dyslalii./

W.1. zna i rozumie podstawową terminologię z dziedzin: podstawy logopedii, diagnozy i terapii logopedycznej, K_WO1,

W. 2. wymienia akty prawa oświatowego regulujące zasady udzielania i organizowania pomocy psychologiczno – pedagogicznej, w tym logopedycznej w przedszkolach i szkołach, K _WO14

W. 3. zna definicję logopedii, etapy kształtowania rozwoju mowy i klasyfikacje zaburzeń mowy K _WO1,

W. 4. rozumie i wyjaśnia wpływ działania istotnych czynników dla kształtowania komunikacji językowej poprzez wiek przedszkolny i wczesnoszkolny, na K_WO1,K_WO5:

U.1. posługuje się kompetentnie specjalistyczną terminologią rozwiązując wybrane zadania praktyczne z diagnozy i terapii logopedycznej, K _UO1, K _UO8,

Metody niepodające: prezentacja z wykorzystaniem środków multimedialnych
Metody podające: konsultacja
Metody podające: wyjaśnianie

Metody niepodające: burza mózgów
Metody niepodające: metoda problemowa
Metody niepodające: prezentacja z wykorzystaniem środków multimedialnych
Metody podające: pokaz
Metody podające: wyjaśnianie
Metody podające: wykład
Technika kształcenia na odległość: e-learning

zaliczenie na ocenę - test

zaliczenie na ocenę - inne (w tym colloquium, realizacja projektów, etc)
zaliczenie na ocenę - prezentacja

Celem przedmiotu jest zdobycie przez studentów wiadomości z zakresu psychologii rozwoju mowy dziecka (biologiczne i społeczne podstawy zachowań komunikacyjnych człowieka); dostarczenie studentom wiedzy na temat społecznych podstaw zachowań komunikacyjnych człowieka oraz współczesnych teorii przyswajania języka przez dziecko; poznanie przez studentów etapów rozwoju mowy dziecka, kolejności przyswajania fonemów (norma rozwojowa a odstępstwo); poznanie rozwoju percepcji mowy, słowotwórstwa dziecka, uczenia się tworzenia i rozumienia zdań oraz uczenia komunikowania się (społecznego zastosowania języka); zdobycie przez słuchaczy podstawowych wiadomości na temat metodologii postępowania logopedycznego,; zdobycie przez słuchaczy wiedzy na temat budowy i fizjologii narządów głosu, mowy i słuchu; uporządkowanie wiedzy na temat kryteriów typologii wad wymowy; doskonalenie umiejętności rozpoznawania wad wymowy i opisywania ich według, przyczyn, objawów, metod terapii;

Wykłady:

1. Wprowadzenia do przedmiotu

Sylabus przedmiotu prezentacja i omówienie ze studentami) - cel, treści, efekty uczenia się, formy i warunki zaliczenia przedmiotu, literatura

2. Wprowadzenie do logopedii.

1.Przedmiot badań logopedii. 2. Zadania logopedii. 3. Logopedia jako nauka i jej związek z innymi dziedzinami wiedzy. 4. Podstawowa terminologia logopedyczna. 5. Historia logopedii polskiej.

3. Budowa i funkcjonowanie narządu mowy i słuchu. 1. Budowa i funkcjonowanie aparatu oddechowego. 2. Budowa i funkcjonowanie aparatu artykulacyjnego - funkcje tzw. Nasady. 3. Budowa i funkcjonowanie aparatu fonacyjnego. 4. Budowa i funkcjonowanie narządu słuchu i równowagi.

4. Rozwój mowy dziecka.

1. Etapy rozwoju mowy dzieci sprawnych intelektualnie. 2. Czynniki warunkujące prawidłowy rozwój mowy. 3. Czynniki działające niekorzystnie na rozwój mowy. 4. Modele rozwoju mowy osób z upośledzeniem umysłowym. 5. Przyczyny zaburzeń rozwoju mowy i wad wymowy.

Ćwiczenia

1. Zagadnienia z zakresu fonetyki -klasyfikacja spółgłosek polskich. 1. Wykorzystanie programu-" Multimedialne rentgenogramy" do omawiania zagadnień z zakresu klasyfikacji spółgłosek polskich. 2. Podejmowanie prób rozpoznawania spółgłosek na podstawie schematów- określanie cech spółgłosek.

2. Istota, przyczyny i objawy wybranych zaburzeń mowy. 1. Opóźniony rozwój mowy - określenie przyczyn, objawów oraz postępowania terapeutycznego. Sposoby nawiązania kontaktu, wypracowanie "gotowości do nauki" Przygotowanie własnych pomocy dydaktycznych.

3. Metody oceny rozwoju mowy dziecka.

1. Obserwacja - wykorzystywanie arkuszy obserwacyjnych. 2.Wywiad - ustalenie ważnych aspektów rozwoju mowy. 3. Próby niewystandaryzowane - wykorzystanie karty badania mowy i kwestionariusza obrazkowego. 4. Prezentacja materiałów do diagnozy logopedycznej.

4. Postępowanie terapeutyczne w dyslalii.

1. Sposoby realizacji głosek. 2 Metody stosowane w terapii logopedycznej. 3. Techniki stosowane w terapii logopedycznej.4. Narzędzia, środki, pomoce logopedyczne.

5. Terapia logopedyczna

5.Etapy postępowania terapeutycznego. 6.Wykorzystanie multimedialnych programów w terapii logopedycznej. 7. Prezentacja przykładowych pomocy tworzonych podczas zajęć terapeutycznych

6. Zagadnienia z zakresu profilaktyki logopedycznej. 1.Pobudzanie reakcji emocjonalnych. 2.Rozwijanie sprawności ruchowej. 3. Stymulacja wzroku i słuchu. 4. Ćwiczenia koordynacji wzrokowo-ruchowej. 5. Rozwijanie mowy biernej.

Literatura podstawowa

Demel G. 1966. Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola. Warszawa. WSiP.

Styczek I. 1980. Logopedia. Warszawa. PWN.

Gunia G., 2012, Wprowadzenie do logopedii, Kraków, Impuls

Literatura uzupełniająca

1. red.Maurer A. Dźwięki mowy.Program kształtowania świadomości fonologicznej dla dzieci przedszkolnych i szkolnych. Kraków 2006. Oficyna Wydawnicza Impuls.

2. Wisniewska B. Terapia zaburzeń mowy. Warszawa 2002. WSiP

3. Zoller D. Gdybym mógł z wami rozmawiać. Warszawa 1994. Fundacja Synapsis.

4. Kaczyńska A. Helena Keller /powieść biograficzna/ Warszawa 1985.

Zgodnie z wymaganiami dotyczącymi danego zadania określonymi przez nauczyciela akademickiego.

Student otrzymuje ocenę niedostateczną (2,0), gdy nie wykazuje dostatecznego stopnia osiągnięcia efektów kształcenia i uzyskuje mniej niż 50% sumy punktów na egzaminie/zaliczeniu/pracach kontrolnych

Student otrzymuje ocenę dostateczną (3,0), gdy wykazuje większy niż niedostateczny, ale mniejszy niż dostateczny plus stopień osiągnięcia efektów kształcenia i uzyskuje od 50% do 60% sumy punktów na egzaminie/zaliczeniu/pracach kontrolnych

Student otrzymuje ocenę dostateczną plus (3,5), gdy wykazuje większy niż dostateczny, ale mniejszy niż dobry stopień osiągnięcia efektów kształcenia i uzyskuje od 60% do 70% sumy punktów na egzaminie/zaliczeniu/pracach kontrolnych

Student otrzymuje ocenę dobrą (4,0), gdy wykazuje większy niż dostateczny plus, ale mniejszy niż dobry plus stopień osiągnięcia efektów kształcenia i uzyskuje od 70% do 80% sumy punktów na egzaminie/zaliczeniu/pracach kontrolnych

Student otrzymuje ocenę dobrą plus (4,5), gdy wykazuje większy niż dobry, ale mniejszy niż bardzo dobry stopień osiągnięcia efektów kształcenia i uzyskuje od 80% do 90% sumy punktów na egzaminie/zaliczeniu/pracach kontrolnych

Student otrzymuje ocenę bardzo dobrą (5,0), gdy wykazuje większy niż dobry plus stopień osiągnięcia efektów kształcenia i uzyskuje od 90% do 100% sumy punktów na egzaminie/zaliczeniu/pracach kontrolnych